“Bilgiye Erişim Temel Bir İnsan Hakkıdır”
“V. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı”, 15-16 Haziran 2026 tarihlerinde, Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu organizasyonuyla ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, KTB Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi işbirliği ile Atatürk Üniversitesi ev sahipliğinde Erzurum’da gerçekleşti. Sekretaryası Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu ve Atatürk Üniversitesi tarafından yürütülen çalıştay, hibrit yöntemle (yüz yüze ve çevrim içi eş zamanlı) yapıldı.
Bilgiye erişim hakkının evrenselliği temasıyla Türkiye’de erişilebilir kütüphaneler çalışmalarında mevcut durumun ve sorunları ortaya konulması ve çözüm önerilerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen çalıştayın açılış törenine kamu kurumlarının üst düzey temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve kütüphane çalışanları yoğun ilgi gösterdi.
“V. Erişilebilir Kütüphaneler Çalıştayı” sonunda hazırlanacak “Sonuç Raporu Kitabı”nda, çalıştay sürecinde dile getirilen sorunlar, iyi örnekler ve çözüm önerileri yer alacak. Kitap, ilgili kurum ve kuruluşlara iletilerek alana katkı sunması hedefleniyor.
Çalıştayın birinci gününde açılış konuşmalarının ardından gerçekleştirilen üç oturumda 7 uzman tarafından Türkiye’de erişilebilir kütüphaneler konusunda yapılan çalışmalar ve başarılı uygulamalar hakkında bilgi verildi. İkinci gün gerçekleştirilen grup çalışmalarına 40 yüz yüze 40 çevrim içi katılımcı katılarak görüş ve önerilerini paylaştılar.
Etkinliğin açılış konuşmaları Manisa Celal Bayar Üniversitesi rektör yardımcısı Prof. Dr. Ahmet ÇETİN, Erzurum Kültür ve Turizm İl Müdürü Ahmet YER, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Dr. Mustafa Özhan KALAÇ ve Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetim Bölümü Başkanı Prof. Dr. Dündar ALİKILIÇ tarafından yapıldı.
Açılış konuşmalarından sonra düzenlenen “Türkiye’de Erişilebilir Kütüphane Çalışmaları” başlıklı oturumun moderatörlüğünü Manisa Celal Bayar Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Türkiye Engelsiz Bilişim Platformu Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Özhan KALAÇ yaptı. Oturumda, KTB Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nden Birgül SAKA tarafından yapılan “Kütüphanelerde Erişilebilirlik Çalışmaları” başlıklı sunumda, kütüphanelerde erişilebilirlik hizmetlerine yönelik uygulamalar ele alındı. Atatürk Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dündar ALİKILIÇ ise “Bilgiye Erişimin Önemi” başlıklı sunumunda, bilgiye erişimin toplumsal katılım ve eşitlik açısından taşıdığı kritik rolü değerlendirdi.
İkinci olarak düzenlenen, “Türkiye’de İyi Uygulama Örnekleri” başlıklı oturumun moderatörlüğünü Atatürk Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Dündar ALİKILIÇ üstlendi. Oturumda, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanı Sibel SARI ile Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Engelsiz Müzik Kütüphanesi Kabartma Nota Yazım Uzmanı Ali Caner ALPASLAN, “Braille Nota ve Dijital Arşivleme: Kapsayıcı Bir Müzik Kütüphanesinin İnşası” başlıklı sunumlarıyla erişilebilir müzik kütüphanesi çalışmalarını paylaştı. Boğaziçi Üniversitesi GETEM’den Şeyma SEVİM ve Ali DEMİRTEPE, “Boğaziçi Üniversitesi GETEM Faaliyetleri” başlıklı sunumlarında görme engelli bireylerin bilgiye erişimini destekleyen hizmet ve uygulamalara değindi. Erzurum İl Halk Kütüphanesi’nden İbrahim AVCI, “Erzurum İsmail Saib Sencer İl Halk Kütüphanesinde Erişilebilir Kütüphane Hizmetleri” başlıklı sunumuyla yerel ölçekte yürütülen erişilebilir kütüphane hizmetlerini aktardı. Erzurum Teknik Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkan Vekili Süleyman YILDIZ ise “Yaşayan Kütüphane” başlıklı sunumunda, kütüphanelerin toplumsal etkileşim, deneyim paylaşımı ve kapsayıcı öğrenme alanları olarak üstlendiği rolü değerlendirdi.
Programın son oturumunda, “Erişilebilir Kütüphanelere Uluslararası Bir Bakış” başlıklı konferans gerçekleştirildi. Atatürk Üniversitesi Özel Eğitim Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Oğuzhan HAZIR tarafından verilen konferansta, erişilebilir kütüphane hizmetleri uluslararası örnekler ve kapsayıcı uygulamalar çerçevesinde ele alındı.
Çalıştayın ikinci günü, mekânsal, materyal ve dijital erişilebilirlik temalı grup çalışmaları ile devam etti. Yüz yüze ve çevrim içi olarak eş zamanlı düzenlenen grup oturumlarında, katılımcılar sorunları belirleyerek çözüm önerilerini geliştirdi.
Yüz yüze grup çalışmasının moderatörlüğü KTB Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nden Birgül SAKA ve Atatürk Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi öğretim üyesi Doç. Dr. Nermin ÇAKMAK tarafından yapıldı. Toplantının raportörlüğünü ise Arş. Gör. Dr. Mehmet Kürşat Değer tarafından gerçekleştirildi.
Çevrim içi grup çalışmasının moderatörlüklerini ise Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Yasemin Ergenekon ve Doç. Dr. Oğuzhan Hazır’ın üstlendiği oturumların raportörlüğü Süleyman Doğan tarafından gerçekleştirildi. Bu oturumlarda, dijital erişilebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılması ve uzaktan erişim imkanlarının geliştirilmesi üzerinde duruldu.
Günün sonunda düzenlenen değerlendirme toplantısı ve kapanış oturumu ile çalıştay sona erdi.
Çalıştay sonrası katılımcılara Erzurum ve Tabyalar gezisi düzenlenerek şehrin tarihi yapısı hakkında bilgiler verildi.
