Coğrafya Bölümünce Ankara, Aksaray, Nevşehir, Mersin, Antalya illeri ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde 18-27 Nisan 2026 tarihleri arasında 9 günlük arazi çalışması etkinliği düzenlenmiştir. Arazi çalışmasına; Bölüm Başkanı Prof.Dr.Saliha KODAY, Prof.Dr.Zeki KODAY, Prof. Dr. Mustafa ÖZDEMİR, Arş.Gör Zeynep YİLMAZ ve Arş.Gör.İlknur ÇAKIR ile 42 lisans ve lisansüstü öğrencisi katılmıştır.
Laboratuvarı arazi olan ve uygulama bilimi olan coğrafyanın, uygulama alanı yeryüzüdür prensibiyle hareket eden bölümümüz; sınıf ortamında incelenen konuların, ders kitaplarında tanımlanmış terim, kavram, disiplin, fikir ve kuralların arazideki karşılıklarını görmek ve somutlaştırmak için arazi tatbikatlarına büyük önem vermektedir.
Doğal ve beşeri çevre; coğrafyacılar için adeta açık hava okuludur ve öğrenme sürecinde en etkilisidir. Bu şekilde yerinde gözlem ve inceleme imkanı bulan öğrencilerimiz analiz-sentez becerileri kazanmaktadır. Öğrencilerin olaylara, durumlara karşı bakış açıları değişmekte- ufku genişlemekte, nesnel değerlendirmeler ön plana çıkarken, mesleki doyuma da ulaşılmaktadır.
Eğitsel yönden sayılamayacak kadar çok faydası olan arazi çalışmalarının dolaylı etkileriyle de önemli kazanımlar sağlanmıştır. Aidiyet duygusunu geliştirme, sınıfta birlik-beraberliği sağlama, güven, sevgi, saygı, paylaşma duygusunun gelişmesine, ortak hareket ve ortak iş yapabilme beceri, bilinç ve sorumluluğu, zor doğa koşullarına ve yorucu arazi çalışmalarına dayanma gücü gibi hususlarda arazi tatbikatlarının önemli katkısının olduğu gözlenmiştir.
19 Nisan 2026 günü önce Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün ebedi istirahatgahı, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi, milli birlik, beraberlik ve minnet duygularının simgesi olan Anıtkabir ziyareti ile başlayan etkinlik, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesinde sürdürülmüştür. Türkiye’nin ve dünyanın çeşitli yerlerinden derlenmiş, doğa tarihini anlatan çok sayıda fosil, kayaç, mineral ve maden örnekleri yerinde incelenmiştir. Türkiye’nin tamamında jeoloji araştırmaları yapan, yeraltı kaynaklarını araştıran haritalama, prospeksiyon etüdü, metalik maden ve enerji kaynaklarının rezervlerini araştıran ve işletilmesine imkan sağlayan çalışmaların sürdürüldüğü Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü yerleşkesinde çok faydalı bilgilendirmeler yapılmıştır. Aynı gün Tuz Gölü kenarında gölün oluşumu, gölün kimyasal, fiziksel ve biyolojik özellikleri, tuz üretimi, ülke ekonomisine katkısı öğrencilerimize detaylıca anlatılmıştır.
Arazi çalışmasının ikinci gününde Ihlara vadisi incelememize konu edilmiştir. Dış püskürük kayaçlardan bazalt, ignimbirit ve tüflerin geniş yüzeylenmeler gösterdiği çevrede Melendiz Çayı, vadisini derin bir şekilde yarmış, jeomorfolojide kanyon terimi ile tanımlanan vadi tipini oluşturmuştur. Ihlara ve Selime köyleri arasında derin yarılmış vadi, Ihlara Vadisi olarak bilinmektedir. Vadinin her iki yamacına yüzyıllar öncesinden oyulmuş kilise ve barınaklar da burasının önemli turist çekim merkezi olmasını sağlamıştır. Hem jeolojik-jeomorfolojik gelişim, hem de kültürel özellikler vadinin önemli bir jeokültür miras özelliği kazanmasını sağlamıştır.
Coğrafi gözlemler coğrafya ile tarihin bütünleştiği Göreme açık Hava Müzesinde sürdürülmüştür. Hasan Dağı, Göllüdağ ve Erciyes dağlarından çıkan volkanik malzemelerin çevrede yüzlerce metre kalınlığında örtü meydana getirdiği gözlenmiştir. Volkanik malzemenin dış etken ve süreçlerle aşındırılması, işlenmesi ve insanların çeşitli amaçlarla kolay işlenebilir bu kayaçları oyması-şekillendirmesi ile farklı bir jeokültürel ortamın ortaya çıkmasını sağlamıştır. Buraların doğal ve beşeri coğrafyası üzerine incelemelerde bulunulmuştur.
Toprağın sanata dönüştüğü Avanos’ta çanak-çömlek yapımı yerinde incelenmiştir. Kızılırmak üzerine bilgilendirme yapılmış, Ürgüp’te volkan topografyası, barınma ve depo kullanımı amaçlı kayalara açılmış oyuklar, Kızılçukur vadisi, Güvercinlik vadisi, Uçhisar’da doğal kale üzerinde incelemelerle devam etmiştir.
Arazi çalışmasının üçüncü gününde Derinkuyu yeraltı şehrinde 7. kata kadar inilerek tarihin derinliklerine yolculuk yapılmıştır. Çevrenin kayaç yapısının kolay işlenebilir özellikte olması, yerleşmenin kurulduğu dönemde yöre insanının güvenlik endişesi, ibadet, erzak depolanması vs gibi etkenler böyle bir yaşam alanının ortaya çıkmasını sağlamıştır.
İç Anadolu Bölgesini, Akdeniz Bölgesine bağlayan ulaşımdaki rolü çok önemli olan Gülek geçidi üzerine bilgilendirmeler yapılmıştır. Jeolojik- jeomorfolojik yapıdaki değişiklikler ile yükselti farkının ortaya çıkardığı iklimdeki değişmenin, bitki örtüsü ve tarımsal üretim üzerine olan yansımaları gözlemlenmiştir. Akdeniz -İç Anadolu Bölgesi coğrafi özellikleri öğrencilerimize anlatılmış, deniz yoluyla aynı gün akşamı Kuzey Kıbrıs’a hareket edilmiştir.
22 Nisan 2026 sabah Kıbrıs adasında Girne Limanı’nda başlayan gözlemler, Güzelyalı sahilinde Kıbrıs coğrafyası üzerine ders anlatımı ile devam etmiştir. Anamur’dan Dragon Çayı’nın suyu denizden boru hattı ile adaya ulaştırılan ve gerçekten de yüzyılın projesi olarak değerlendirilmesi gereken Su Temin Projesi üzerine teknik bilgi, suyun Kıbrıs için önemi üzerine coğrafi, iktisadi, siyasi önemi üzerine bilgilendirmeler yapılmıştır. Ada kuzeyinde kıvrımlı dağlar detaylıca anlatılmış, morfolojik unsurlara dikkat çekilmiş, Güzelyurt, Lefke, Gemi Konağı çevresinde arazi çalışmaları sürdürülmüştür.
23 Nisan 2026 tarihinde Lefkoşa’da sürdürülen etkinlikle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi arasında sınır hattında, Ara Bölge olarak bilinen kesimin KKTC tarafında, sınır kapılarında gözlemlerde bulunulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu eseri Büyük Han’da, Selimiye Camii’nde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş’ın Anıt Mezarı ve Müzesi ziyareti ile devam eden etkinlik Mesarya ovasında iklim, bitki örtüsü, tarım potansiyeli değerlendirmeleri ile devam etmiştir. Ada’da son gün Gazimağusa şehir merkezi, kale, sur, burçlar, 900 yıllık anıt ağaç, Namık Kemal kütüphanesi, Lala Mustafa Paşa Camii, Salamis harabelerinde coğrafi incelemeler ile son bulmuştur.
Coğrafya Bölümü arazi çalışması 25 Nisan Cumartesi günü Taşucu-Silifke çevresinde devam etmiş, Cennet-Cehennem obrukları, karstik aşınım ve birikim şekilleri, Astım Mağarası coğrafi incelemelerimize konu olmuştur. Kıyı ve karst jeomorfolojisi, Orta Toroslar, Taşeli platosu, ve Batı Toroslar üzerine konu anlatımları yapılmış, Dim Mağarası, Manavgat Şelalesi, Belkıs’da (Aspendos) ve Kurşunlu Şelalesi çevresindeki coğrafi incelemelerle arazi çalışması etkinliği sona ermiştir.
