Tarihçe

Atatürk Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, 1990 yılında Ziraat Fakültesi bünyesinde kurulmuş; eğitim, araştırma ve mesleki uygulamayı birlikte ele alan akademik yapılanmasını kuruluşundan itibaren sürekli geliştirmiştir. Bölüm, 1991 yılında 20 öğrenciden oluşan ilk lisans sınıfını kabul etmiş ve 1995 yılında ilk mezunlarını vererek peyzaj mimarlığı eğitimindeki kurumsal yolculuğunun ilk önemli dönemini tamamlamıştır.

Lisans eğitimiyle eş zamanlı olarak bilimsel araştırma ve akademik insan kaynağı yetiştirme kapasitesini geliştiren Bölümde, 1995 yılında tezli yüksek lisans ve doktora programları başlatılmış; 1998 yılında ilk yüksek lisans ve doktora mezunları verilmiştir. Böylece kuruluşunun ilk on yılı içerisinde lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerini kapsayan bütünleşik bir akademik eğitim yapısı oluşturulmuştur. Günümüzde de Peyzaj Mimarlığı Tezli Yüksek Lisans ve Doktora Programları, lisans eğitimiyle birlikte Bölümün akademik kimliğinin temel bileşenlerinden biri olarak sürdürülmektedir.

Bölümün gelişimi öğrenci kapasitesine de yansımış; 20 öğrenciyle başlayan lisans eğitiminin kontenjanı 1998 yılında 30’a, 2006 yılında 40’a ve 2018 yılında 80’e yükseltilmiştir. İlk mezunlarını verdiği 1995 yılından itibaren kesintisiz biçimde mezun yetiştiren Bölüm, 2026 yılında 32. dönem mezunlarını vermiştir. Bölüm kayıtlarına göre 2024, 2025 ve 2026 mezunlarının da katılımıyla mezun topluluğu 1.000’i aşmış; böylece 1990’da başlayan akademik birikim, Türkiye’nin ve farklı ülkelerin çeşitli kurum ve çalışma alanlarında mesleki faaliyet gösteren geniş bir peyzaj mimarları ağına dönüşmüştür.

Kurumsal gelişimin önemli dönüm noktalarından biri, Mimarlık ve Tasarım Fakültesinin 2010 yılında kurulması olmuştur. 1 Şubat 2010 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulan Fakültenin yapılanma sürecinde, o tarihe kadar Ziraat Fakültesi bünyesinde eğitim ve araştırma faaliyetlerini sürdüren Peyzaj Mimarlığı Bölümü Mimarlık ve Tasarım Fakültesine bağlanmış; akademik personel ve öğrencilerin yeni fakülteye aktarım işlemleri 2011 yılı içerisinde tamamlanmıştır. Bölüm, Ekim 2017’den itibaren Atatürk Üniversitesi Batı Yerleşkesi’ndeki Mimarlık ve Tasarım Fakültesi binasında eğitim, araştırma ve uygulama çalışmalarına devam etmektedir. Bu kurumsal dönüşüm, peyzaj mimarlığı eğitiminin mimarlık ve tasarım disiplinleriyle daha yakın etkileşim içerisinde gelişmesine olanak sağlamıştır.

Bölümün yakın dönem gelişiminde eğitim kalitesinin güvence altına alınması ve program yeterliliklerinin ulusal ölçekte tanınması belirleyici bir yer tutmuştur. Peyzaj Mimarlığı Lisans Programı, Peyzaj Mimarlığı Eğitim ve Bilim Derneği tarafından ilk olarak 12 Şubat 2022 tarihinde akredite edilmiş; gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda akreditasyon süresi 12 Şubat 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Böylece program, 2022–2027 yıllarını kapsayan beş yıllık bir akreditasyon sürecine ulaşmıştır.

Bu kalite güvence sürecini, programın ulusal yeterlilik sistemi içerisindeki konumunu güçlendiren önemli bir gelişme izlemiştir. Peyzaj Mimarlığı Lisans Diploması, 20 Aralık 2024 tarihinde TR0030010809 yeterlilik koduyla Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanına dahil edilmiş ve diplomalarda Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Logosu kullanılmaya başlanmıştır. Akreditasyon ve TYÇ kazanımları birlikte değerlendirildiğinde, Bölümün eğitim kalitesini yalnızca kendi akademik geleneği üzerinden değil, bağımsız değerlendirme ve ulusal yeterlilik mekanizmaları üzerinden de güvence altına alan bir yapıya ulaştığı görülmektedir.

Bölümün akademik yönetiminde kuruluşundan günümüze Prof. Dr. Kamuran Güçlü, Prof. Dr. M. Ilgar Kırzıoğlu, Prof. Dr. Hasan Yılmaz, Prof. Dr. Sevgi Yılmaz ve Prof. Dr. Serkan Özer bölüm başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. 15 Haziran 2023 tarihinde Prof. Dr. Serkan Özer’den görevi devralan Prof. Dr. Faris Karahan, Bölüm Başkanlığı görevini sürdürmektedir.

Bugün Bölüm; 11 Profesör, 1 Doçent, 2 Doktor Öğretim Üyesi, 1 Öğretim Görevlisi Doktor, 2 Araştırma Görevlisi Doktor ve 1 Araştırma Görevlisi olmak üzere toplam 18 akademik personelden oluşan kadrosuyla eğitim ve araştırma faaliyetlerini sürdürmektedir. Lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeylerinde devam eden eğitim yapısı; farklı kuşaklardan akademisyenleri, lisansüstü araştırmacıları ve öğrencileri aynı akademik ortam içerisinde bir araya getirmektedir.

2026–2027 eğitim-öğretim yılında 45 yeni öğrenciyle devam edecek lisans programı, Bölümün uzun yıllara dayanan deneyimini daha nitelikli, etkileşimi yüksek ve sürdürülebilir bir eğitim ortamına taşıma yönündeki gelişiminin yeni aşamasını oluşturmaktadır. Öğrenci ölçeğinin niteliğe odaklı biçimde yapılandırılması; stüdyo ve uygulama temelli peyzaj mimarlığı eğitiminin güçlendirilmesi, öğrenci-akademisyen etkileşiminin artırılması ve araştırma ile tasarım arasındaki ilişkinin daha ileri düzeye taşınması açısından önemli bir fırsat sunmaktadır.

1990’da başlayan yolculuğunda 20 öğrencilik ilk sınıftan 1.000’i aşkın mezundan oluşan bir mesleki topluluğa; lisans eğitiminden köklü bir yüksek lisans ve doktora geleneğine; Ziraat Fakültesindeki kuruluş yıllarından Mimarlık ve Tasarım Fakültesindeki bugünkü yapısına; ulusal eğitim deneyiminden akreditasyon ve TYÇ ile güvence altına alınmış bir programa ulaşan Atatürk Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, geçmişinden aldığı akademik birikimi geleceğin çevresel, mekânsal ve toplumsal sorunlarına yanıt üreten eğitim, araştırma ve tasarım yaklaşımıyla ileriye taşımaktadır.