Atatürk Üniversitesinden Türk Basın Tarihine Bilimsel Bir Miras
Anadolu’da yayımlanan ilk Türkçe gazete olma özelliğini taşıyan Envar-ı Şarkıyye, 159 yıllık yayın serüvenini akademik bir eserle geleceğe taşıdı. Atatürk Üniversitesi ve Erzurum Teknik Üniversitesinden akademisyenlerin titiz çalışmalarıyla hazırlanan “Envar-ı Şarkıyye” adlı kitabın lansmanı, Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu’nun katılımıyla gerçekleştirilen 4. Üniversite Basın Buluşması kapsamında düzenlendi.
Atatürk Üniversitesi Konuk Evinde gerçekleştirilen programa akademisyenler, basın mensupları ve davetliler yoğun ilgi gösterirken, eserin yalnızca bir gazete koleksiyonu olmanın ötesinde, Osmanlı basın tarihi ile Anadolu’nun sosyal, kültürel ve siyasi dönüşümünü belgeleyen önemli bir kaynak niteliği taşıdığı vurgulandı.
“Erzurum, Anadolu Basınının Doğduğu Şehirlerden Biridir”
Programda konuşan Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, üniversitenin eğitimden araştırmaya, teknolojiden toplumsal katkıya kadar her alanda bilim üretmeye devam ettiğini belirterek, böylesine önemli bir eserin bilim dünyasına kazandırılmasının büyük bir memnuniyet oluşturduğunu ifade etti.
Erzurum’un yalnızca tarihi ve kültürel kimliğiyle değil, basın tarihi açısından da öncü bir şehir olduğuna dikkat çeken Hacımüftüoğlu, şunları söyledi: “Osmanlı Devleti döneminde Anadolu’da yayımlanan ilk Türkçe gazete olan Envar-ı Şarkıyye’nin 1867 yılında Erzurum’da yayın hayatına başlamış olması, şehrimizin basın tarihindeki öncü rolünü açıkça ortaya koymaktadır. Üniversite olarak geçmişimizi bilimsel yöntemlerle gün yüzüne çıkaran, kültürel mirasımızı kayıt altına alan ve gelecek nesillere aktaran çalışmaları desteklemeyi önemli bir sorumluluk olarak görüyoruz.”
Kitabın hazırlanmasında emeği geçen Atatürk Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Besim Yıldırım ile Erzurum Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Naim Ürkmez ve Prof. Dr. Murat Küçükuğurlu’yu tebrik eden Hacımüftüoğlu, eserin hem dönemin dilini ve tarihsel bağlamını koruduğunu hem de günümüz okuyucusu için anlaşılır bir içerik sunduğunu belirtti.
159 Yıllık Gazete, Akademik Dünyanın Hizmetine Sunuldu
Eserin editörlerinden Prof. Dr. Besim Yıldırım ise Envar-ı Şarkıyye’nin yalnızca Erzurum’un değil, Anadolu’da modern gazeteciliğin gelişim sürecinin de en önemli kilometre taşlarından biri olduğunu ifade etti.
Basın tarihi çalışmalarının çoğunlukla İstanbul merkezli ele alındığını belirten Yıldırım, Anadolu’daki gazetecilik geleneğinin köklerini anlamak için Envar-ı Şarkıyye’nin mutlaka incelenmesi gerektiğini vurguladı. Gazetenin yalnızca haber yayımlayan bir yayın organı olmadığını dile getiren Yıldırım, matbaacılık kültürünün gelişmesi, gazetecilik anlayışının şekillenmesi ve kamuoyunun oluşması açısından da öncü bir rol üstlendiğini ifade etti.
Envar-ı Şarkıyye’nin tarihçilerden iletişim araştırmacılarına, sosyologlardan şehir tarihçilerine kadar birçok disiplin için birincil kaynak niteliği taşıdığına dikkat çeken Yıldırım, uzun yıllar arşivleme sorunları nedeniyle ulaşılması güç olan bu önemli mirasın bilim dünyasına kazandırılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, çalışmaya verdikleri destek dolayısıyla Rektör Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu’na teşekkür etti.
Program, Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu’nun kitabın hazırlanmasında emeği geçen akademisyenlere plaket takdim etmesi ve günün anısına çekilen hatıra fotoğrafıyla sona erdi.
KURUMSAL İLETİŞİM DİREKTÖRLÜĞÜ – 20.07.2026
