Felsefe

LİSANS DERS İÇERİKLERİ

 TC. 

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ

EDEBİYAT FAKÜLTESİ

FELSEFE BÖLÜMÜ

DERS İÇERİKLERİ

 

I. SINIF /I. YARIYIL

D. Kodu

Dersin Adı

Dersin İçeriği

FL 11

Felsefeye Giriş I

Felsefenin belli başlı alanlarının gözden geçirilmesi. Bilgi Felsefesi, Etik, Varlık, İnsan Felsefesi ve Sanat Felsefesi sorunlarıyla ilgili bazı görüşlerin tartışılması.

FL 12

İlkçağ Felsefe Tarihi ve Metinleri I

Miletli filozoflardan Aristoteles’e kadar felsefi düşünceler kronolojik olarak aktartacak ve tartışılacak, bu düşüncelerin daha sonraki etkileri üzerinde durulacak.

FL 13

Klasik Mantık

Klasik Mantığın tanımı, tarihçesi, Eleştirel Düşünme, Dil, Anlam, Kavram, Önerme ve Kıyas konuları incelenecek. Bu çerçevede sırasıyla Kavram Mantığı; Önerme Mantığı ve Kıyas ayrıntılı olarak incelenecek.

FSY 11

Sosyolojiye Giriş I

Sosyoloji Bölümü Tarafından okutulacak

FL 14

Bilgisayar Kullanımı I

Bilgisayar donanımları, işletim sistemleri, işletim sistemini kurma, ayarların yapılması, klavye kısa yolları, Word, Powerpoint.

 

Türk Dili I

Türk Dili ve Edebiyatı Tarafından okutulacak

 

 

 

I. SINIF /II. YARIYIL

FL 21

Felsefeye Giriş II

“Felsefe Nedir?” sorusuna bazı cevap denemeleri ve temel felsefe sorunlarının giriş düzeyinde incelenmesi.

FL 22

İlkçağ Felsefe Tarihi ve Metinleri II

Aristoteles’ten Plotinus’a kadar olan dönemdeki düşünceler ve düşünce okulları ele alınıp incelenecek.

FL 23

Modern Mantık

Modern mantığın tarihsel gelişimi; sembolik mantık, önermeler mantığı, yüklemler mantığı, sembolleştirme ve denetleme biçimleri incelenecek.

FSY 21

Sosyolojiye Giriş II

Sosyoloji Bölümü Tarafından okutulacak

FL 24

Bilgisayar Kullanımı II

Excel, veri tabanları, Access, internet.

 

Türk Dili II

Türk Dili ve Edebiyatı Tarafından okutulacak

 

 

 

II. SINIF /III. YARIYIL

FL 31

Ortaçağ ve Rönesans Fel. Tar. ve Met. I

Ortaçağ ve Rönesans Felsefesi Tarihi ve Metinleri adlı derste, söz konusu dönemlerdeki filozofların düşünceleri öncelikle birinci el kitaplar olarak kabul edilen kendi yapıtlarından hareketle, aynı zamanda bu yapıtlar üzerinde metin tahlilleri de yapılarak ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Filozofların görüşleri ortaya konulurken, bu filozoflarının düşüncelerinin felsefi anlamda temelleri olarak kabul edilen İlkçağ Yunan ve Roma filozoflarının görüşlerine atıflar yapıldığı gibi, Rönesans ve Reform Çağı düşüncelerinin Aydınlanma Felsefesi üzerindeki etkileri de tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca Ortaçağ filozoflarının düşüncelerinin temelinde yer alan Hıristiyan Teolojisinin de temel kaynakları metin çözümlemelerine dayalı olarak ele alınıp incelenmektedir.

FL 32

Türk-İslâm Felsefesi Tarihi I

Türk-İslam Felsefesinin temel kavramları çerçevesinde İslam düşüncesinin kaynakları, doğuşu gelişimi ve İslam Kültür Dünyasında ortaya çıkan düşünce hareketleri ele alınacak.

FL 33

Metodoloji

Yöntem Nedir? Bilimsel araştırma yöntemi ve bilimsel düşünce yöntemi nedir? Bilimsel araştırmada araştırma yöntemlerinin ve veri toplama teknikleri, Metot bilgisinin özellikleri ve metodolojik bütünlük, Araştırma çeşitleri, veri toplama yöntemleri ve verilerin değerlendirilmesi.

FL 34

Psikolojiye Giriş I

Psikolojinin konusu ve amaçları, psikoloji bilmenin yararları ve önemi, psikolojinin kullanıldığı alanlar, psikolojinin uzmanlık alanları, psikolojide kullanılan araştırma metot ve yöntemleri, davranışın biyolojik temelleri; gelişimin temel kavramları, dönemleri, özellikleri; güdüler, güdü çeşitleri, duygu ve heyecanların kaynakları, davranışlar üzerinde etkileri; savunma mekanizmaları ve ruh sağlığı açısından değerlendirilmesi; duyumların sınıflandırılması, duyu organlarının yapıları ve özellikleri; algı, algıları etkileyen faktörler, algı yanılmaları, dikkat, derinlik, zaman ve uzay algıları.

FL 35

Osmanlı Türkçesi ve Felsefe Metinleri

Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Tarih Bölümü veya Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü tarafından okutulacak

 

Yabancı Dil I

Yabancı Diller Bölümü tarafından okutulacak

 

 

 

II. SINIF /IV. YARIYIL

FL 41

Ortaçağ ve Rönesans Felsefesi Tarihi ve Metinleri II

      Ortaçağ ve Rönesans Felsefesi Tarihi ve Metinleri adlı derste, söz konusu dönemlerdeki filozofların düşünceleri öncelikle birinci el kitaplar olarak kabul edilen kendi yapıtlarından hareketle, aynı zamanda bu yapıtlar üzerinde metin tahlilleri de yapılarak ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Filozofların görüşleri ortaya konulurken, bu filozoflarının düşüncelerinin felsefi anlamda temelleri olarak kabul edilen İlkçağ Yunan ve Roma filozoflarının görüşlerine atıflar yapıldığı gibi, Rönesans ve Reform Çağı düşüncelerinin Aydınlanma Felsefesi üzerindeki etkileri de tespit edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca Ortaçağ filozoflarının düşüncelerinin temelinde yer alan Hıristiyan Teolojisinin de temel kaynakları metin çözümlemelerine dayalı olarak ele alınıp incelenmektedir. 

FL 42

Türk-İslâm Felsefesi Tarihi II

Türk-İslam Felsefesinin temel kavramları çerçevesinde İslam düşüncesinin kaynakları, doğuşu gelişimi ve İslam Kültür Dünyasında ortaya çıkan düşünce hareketleri ele alınacak.

FL 43

Varlık Felsefesi

Varlığın anlamları, Varlık felsefesinin felsefe disiplinleri içindeki yeri ve önemi, ve düşünce tarihinde ele alınışları incelenecek; varlık felsefesi ile metafizik arasındaki ilişkiler: metafizik olarak varlık felsefesi; ontoloji olarak varlık felsefesi. Metafiziğe yönelik eleştiriler; metafiziğin ele aldığı konular ele alınacak.

FL 44

Psikolojiye Giriş II

Öğrenme, öğrenme çeşitleri, öğrenmenin biyolojik temelleri, güdülenmenin öğrenmeye etkileri; hafıza, unutma, öğrenmede korku ve kaygının etkileri, alışkanlık kazanma, iyi çalışma yolları; düşünme, imgeleme, rüyalar, dilin gelişimi ve fonksiyonları, zeka; soyaçekim ve çevrenin davranışlar üzerine etkileri, ilişkileri; zeka, zekanın gelişimi, yetenekler ve ölçülmeleri, özel yetenekler; kişilik, kişiliğin ölçülmesi, benlik, gelişimi ve önemi; kişi toplum ilişkileri, toplumsal çevrenin insan üzerine etkileri, kişiler arası ilişkiler; psikolojinin gelişimi, bilimsel psikolojinin kurulması, psikolojide ortaya çıkan çeşitli akımlar.

FL 45

Osmanlı Türkçesi ve Felsefe Metinleri

Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Tarih Bölümü veya Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü tarafından okutulacak

 

Yabancı Dil II

Yabancı Diller Bölümü tarafından okutulacak

 

 

 

III. SINIF /V. YARIYIL

FL 51

17. yy. Felsefe Tarihi ve Metinleri

Batı felsefesi tarihinin kronolojik çerçevesi içinde 17. Yüzyıl felsefesi tarihinin düşünsel karakterini belirlemek amacıyla Bacon, Hobbes, Descartes ve Kartezyenler, Aranedencilik, Pascal, Spinoza ve Leibniz felsefeleri örnek metinlerle ele alınmakta ve tartışılmaktadır.

FL 52

Bilgi Teorisi

Bilgi ve bilgi çeşitleri; felsefi bilgi; bilgi felsefesinin temel kavramları, bilgi felsefesinin problemleri, felsefî akımlar ve bilgi felsefesinin ilişkisi ile filozofların bilgi kuramları hakkında bilgi vermek.

FL 53

Bilim Tarihi

Bilimin tarihsel gelişim içindeki farklı algılanış biçimleri, eski uygarlıklarda bilim, Greklerde Bilim, Roma’da Bilim, Ortaçağ’da Bilim, İslam Kültür Dünyasında Bilim, 16, 17, 18, 19, 20. yy’larda Bilim ve Günümüzde Bilim ana başlıkları altında incelenecek.

FL 54

Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi

Gelişim ve öğrenme psikolojilerinin anlamı, kavramı ve problemleri üzerinde durulacak.

 

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Tarih Bölümü tarafından okutulacak

 

SEÇMELİ DERSLER

 

FL551

Rasyonalizm

Rasyonalizmin anlamı, kaynakları, modern felsefe, modernliğin eleştirisi üzerinde durulacak.

FL 552

 Mantık Felsefesi

Mantığın Temel Kavram ve ilkelerinin eleştirileri üzerinde durulacak.

FL553

Eğitim Felsefesi

Eğitim felsefesinin anlamı, problemleri; klasik ve çağdaş eğitim teorileri üzerinde durulacak.

FL554

Felsefi Metin Okuma ve Yorumlama

Bir filozofun temel eserlerinden seçilecek metinler açıklanacak.

III. SINIF /VI. YARIYIL

FL 61

18. yy. Felsefe Tarihi ve Metinleri

Batı felsefesi tarihinin kronolojik çerçevesi içinde 18. yüzyıl felsefesi tarihinin düşünsel karakterini belirlemek amacıyla Locke, Hume, Berkeley, Kant gibi temel düşünürlerin felsefeleri örnek metinlerle ele alınmakta ve tartışılmaktadır. Ayrıca “Aydınlanma”nın karakteristiğinin belirlenmesi ve Aydınlanmaya yönelik güncel eleştiriler üzerinde durulmaktadır.

FL 62

Ahlak Felsefesi

Felsefi bir disiplin olarak ahlak felsefesinin kavramsal çerçevesi çizilecek, belli başlı etik teoriler anlatılacak.

FL 63

Bilim Felsefesi

Bilimin anlamı ve bilimsel yöntemler, bilimsel açıklama, hipotez, bilimsel yasa, öndeyi ve bilimsel yöntem eleştirileri incelenecek. K. Popper, T. Kuhn ve P. Feyarebend’in bilim anlayışları üzerinde durulacak.

FL 64

Sosyal Psikoloji

Sosyal psikolojinin temel kavramları, araştırma yöntemleri, sosyal etki ve uyma, tutumlar ve tutumlara kuramsal yaklaşımlar, tutum değiştirme süreçleri, iletişim, propaganda, sosyal algı, grup yapısı ve dinamiği, sosyalleşme ve sosyal gelişme, kültür ve benlik.

 

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi II

Tarih Bölümü tarafından okutulacak

 

SEÇMELİ DERSLER

 

FL 651

Sanat Felsefesi

Sanatın ne olduğu; Sanat felsefesinin ne olduğu; Varlık alanı olarak sanatın yapısı; Sanatçı kimdir?; Dil-sanat ilişkisi; İfade olarak sanat; Sanat-toplum ilişkisi; Sanatın bilgisinin ayırt edici özellikleri; Sanat Ontolojisi; Sanat eserlerini değerlendirme fenomeni konuları üzerinde durulacak.

FL 652

Aydınlanma Felsefesi

Genel olarak, insanın kendisini, hayatını ve toplumsal yaşamın düzenlenmesini amaç edinen, hem düşüncenin hem de toplumsal yaşamın köklü değişimlere uğrayacağı bir sürecin felsefi temellerinin tartışıldığı bir tarihsel dönemin (genel olarak 18. Yy’ın) ortak aldı olan Aydınlanma döneminin felsefe ve felsefeleri, genel özellikleri ve önemli kişileri ele alınacak.

FL 653

İnsan Hakları ve Hukuk Felsefesi

Günümüz dünyasının şartları çerçevesinde oluşan insan hakları ihlallerinin önlenmesine yönelik genel kavramsal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.

FL 654

Felsefi Metin Okuma ve Yorumlama

Bir filozofun temel eserlerinden seçilecek metinler açıklanacak.

IV. SINIF /VII. YARIYIL

FL 71

Çağdaş Felsefe Tarihi ve Metinleri I

Batı felsefesi tarihinin kronolojik çerçevesi içinde Kant Sonrası felsefe hareketleri ve filozoflar ele alınmaktadır.

FL 72

Siyaset Felsefesi

Siyaset Felsefesi dersinde siyaset, siyaset felsefesi ve adı geçen dersin temel kavramları ortaya konulduktan sonra söz konusu kavramlar felsefi açıdan çözümlemeye tabi tutulup tartışılmaktadır. Ayrıca siyaset felsefesinin temel konuları olarak kabul edilen iktidar-otorite-egemenlik, devlet, adalet, özgürlük, demokrasi ve insan hakları konuları ayrıntılı bir şekilde ele alınıp tartışılmaktadır. Diğer taraftan siyaset felsefesinin, siyasi, felsefi ve ideolojik akımlarla olan ilişkileri belirlendiği gibi siyasi düşünceler tarihi içerisinde yer alan filozofların siyasete ve onun temel konularına ilişkin görüşleri felsefi açıdan ele alınıp izah edilmeğe çalışılmaktadır. Felsefenin pratik bir disiplini olan siyaset felsefesinin güncel siyasi sorunları nasıl ele alacağı ve onlara olan yaklaşımı da dersin içeriğinde değerlendirilmektedir.

FL 73

Çağdaş Türk Düşüncesi Tarihi I

Tanzimat sonrası Türk düşüncesi tarihi, özellikle felsefe ve sosyal bilimlerde modern formasyonların gelişimleri açısından işlenmektedir.

FSY 71

Çağdaş Sosyoloji Kuramları I

Sosyoloji Bölümü tarafından okutulacak

 

SEÇMELİ DERSLER

 

FL 741

Sosyal Bilimler Felsefesi

19. yy’a kadar geri götürülebilecek bir bilim teorisi olarak, sosyal Bilimleri anlamaya yönelik tartışmalar üzerinden Sosyal Bilimlerin kavramsal yapı ve işleyişi üzerinde durulacak.

FL 742

Din Felsefesi 

Bir varlık olarak din fenomeni ve problemleri ele alınacak. 

FL 743

İnsan-Kültür ve Dil Felsefesi

Her biri ayrı bir varlık alanının ifadesi olan insan, kültür ve din fenomenlerinden biri üzerinde durulacak.

FL 744

Felsefi Metin Okuma ve Yorumlama

Bir filozofun temel eserlerinden seçilecek metinler açıklanacak.

 

 

 

IV. SINIF /VIII. YARIYIL

FL 81

Çağdaş Felsefe Tarihi ve Metinleri II

Batı felsefesi tarihinin kronolojik çerçevesi içinde Marx, Nietzsche ve Freud üçlüsünün açtıkları teorik çığırda, Varoluşçuluk, yapısalcılık, post yapısalcılık gibi yirminci yüzyıl düşünce akımları öne çıkan temsilcileriyle ele alınmakta ve tartışılmaktadır.

FL 82

Tarih Felsefesi

Tarih kavramının ne anlama geldiği felsefi açıdan değerlendirildikten sonra tarih felsefesinin kavram ve konuları ele alınıp tartışılmaktadır. En genel çerçevede, tarihin doğasını, özünü, anlamını ortaya koyduktan sonra, tarihsel değişme, gelişme ve ilerlemeyi belirleyen temel koşulların neler oldukları belirlenmeye çalışılmaktadır. Ayrıca, tarih yazımının nasıl ve hangi yöntemlerin kullanılmasıyla yapılması gerektiği soruşturularak söz konusu yöntemlerin geçerliliklerinin felsefi açıdan nasıl denetlenebileceği ve bu alanda kullanılabilecek yeni yöntemlerin olup olmayacağı tartışması da dersin içeriğinde yer almaktadır. Diğer taraftan tarih denilen disiplinin diğer disiplinlerle olan ilişkileri de felsefi açıdan ele alınıp çözümlenmeye çalışılmaktadır.

FL 83

Çağdaş Türk Düşüncesi Tarihi II

Tanzimat sonrası Türk düşüncesi tarihi, özellikle felsefe ve sosyal bilimlerde modern formasyonların gelişimleri açısından işlenmektedir.

FSY 81

Çağdaş sosyoloji Kuramları II

Sosyoloji Bölümü tarafından okutulacak

 

SEÇMELİ DERSLER

 

FL 841

Analitik Felsefe

20. yy felsefesinin bir yönelimi olarak analitik düşünme ve temsilcileri üzerinde durulacak.

FL 842

Zihin Felsefesi

Zihin-beden ilişkisi sorunu ile bu soruna tarihsel süreç içinde çözüm önerileri geliştirmiş geleneksel zihin felsefesi yaklaşımları olan etkileşimcilik, koşutçuluk, aranedencilik, gölgeolguculuk, içebakışçılık, davranışçılık, özdeşçilik ve kişi kuramları ile çağdaş zihin felsefesi kavramsallaştırmaları ve anlayışları üzerinde durulacak.  

FL 843

Eleştirel Düşünme

Eleştirel düşünme tanımı, eleştirel düşünmeyle, eleştirel olmayan düşünme arasındaki ayrım üzerinde durulacak.

FL 844

 Güncel Sorunlar ve Felsefe

Toplumumuzun güncel soruları öncelikli olmak üzere, içinde bulunduğumuz dönemin önemli problemleri üzerinde durulacak. Zamanın tini; eleştirel/yaratıcı düşünce; siyasal problemler; ahlaki problemler; eğitimle ilgili problemler; bilim ve teknoloji; insan hakları; küresel problemler; kültürel diyalog; küresellik/yerellik; kimlik/farklılık; ırkçılık/ayrımcılık; terör/şiddet; insani değerler; doğa-insan ilişkisi; uygarlık; tüketim kültürü; popüler kültür, vd.